• info@yazdsabt.com
  • تماس با ما: کارشناسان :09120535121-09124503070 | شماره دفترمرکزی: 03538206928
  • صفاییه ، میدان نعل اسبی ، ابتدای بلوار پروفسور حسابی موسسه حقوقی بیان ، طبقه سوم
0 آیتم - تومان
  • سبد خرید شما خالی است.

ثبت نرم افزار

نرم افزار، مجموعه ای از برنامه های رایانه ای، رویه ها و مستندات است که انجام کارهای مختلف بر روی یک سیستم رایانه ای را بر عهده دارد. عبارت “نرم افزار” برای نخستین بار توسط جان توکی در سال ۱۹۵۸ مورد استفاده قرار گرفت.

 

 

تقسیم بندی های حقوقی نرم افزار

با توجه به اینکه نرم افزار پدیده ای فنی بوده و در عین حال، دارای ارزش اقتصادی و مطلوبیت عرفی، می باشد، نیازمند مجموعۀ قواعد و حمایت های حقوقی است تا بتوان به وسیلۀ آن، روابط پدیدآورندگان و مالکان نرم افزار را با مشتریان و مصرف کنندگان تنظیم کرده و از بروز اختلافات و نابسامانی ها و همچنین سوءاستفادۀ ناقضان احتمالی حقوق صاحبان حق در این حوزه جلوگیری به عمل آورد. در این راستا دسته بندی نرم افزار از حیث محدوده و نحوۀ بهره برداری کاربران و مشتریان نرم افزار ، امری بسیار حائز اهمیت است که ذیلاً به آن پرداخته خواهد شد.

۱- نرم افزارهای سفارشی(Custom Software) :

نرم افزاری است که برای یک کاربر یا سازمان خاص طراحی شده و از آنجا که برای یک کاربر خاص ساخته شده است، مشخصات و ویژگی های آن مطابق با نیاز کاربر می باشد.

البته عبارت نرم افزار سفارشی نرم افزاری را به ذهن متبادر می کند که طی قرارداد سفارش اثر تولید شده. در واقع می توان نرم افزارها را به لحاظ حقوقی و از حیث دارنده حق به نرم افزارهایی که طی قرارداد سفارش تولید شده اند و نرم افزارهایی که طی رابطه کارگر و کارفرمایی تولید شده اند، از یک سو و از حیث دیگر نرم افزار را به نرم افزارهایی که یک پدیدآورنده دارند در مقابل نرم افزارهایی که اثر مشترک محسوب می شوند؛ تقسیم بندی نمود.این در حالی است که به اعتبار دیگر نرم افزارها را می توان به اختصاصی و متن باز، تقسیم کرد. در واقع نرم افزار اختصاصی یا متن باز می تواند به اشکال مختلف و در روابط مختلف( از حیث نخستین دارنده حقوق) تولید شده باشد.

۲- نرم افزارهای ردۀ عام(Off-the-Shelf Software) :

برخلاف نرم افزار های سفارشی، نرم افزار ردۀ عام، بدون در نظر گرفتن رده و کاربر خاص، خریداری می شود. این نرم افزار، ممکن است جهت منظوری خاص یا در خصوص نیازهای کاربری خاص، طراحی شده باشند و یا به این منظور تولید نشده باشند، لیکن قابلیت استفادۀ عام داشته باشند و طیف وسیعی از کاربران بتوانند با استفاده از آن نیاز خود را در زمینۀ مطلوب خودشان برطرف نمایند؛ بدون اینکه هیچ گونه هماهنگی و ارتباطی با طراح نرم افزار داشته باشند. در حقیقت شما هنگام خرید این نرم افزار، با شرایط قرارداد لیسانس آن، موافقت می کنید.

۳- نرم افزار رایگان(free Softwer):

نرم افزاری است که یک کاربر، برای استفاده، تغییر و توزیع آن، آزاد است. نرم افزار رایگان به طور کلی بدون هزینه از آب در می آید. لیکن هزینه ها مشتمل است بر توزیع، ارائه خدمات، و نگهدارای و پشتیبانی. واژۀ رایگان به آزاد بودن نرم افزار از نظام کپی رایت، توزیع و جرح وتعدیل اشاره دارد.البته باید در نظر داشت، نرم‌افزارهای رایگان به طور رایگان قابل دانلود و استفاده هستند اما ممکن است لزوما قابلیت استفاده مجدد و تغییر و اصلاح توسط کاربر را نداشته‌باشند. هردو نوع نرم‌افزارهای آزاد و نرم‌افزارهای متن‌باز در یک ویژگی مشترک هستند: همه‌ی کاربران آن ها باید به کدهای منبع دسترسی داشته باشند. بدین معنی که کدهای منبع این نرم‌افزارها به شخص یا شرکت خاصی اختصاص ندارند و می‌توان آن‌ها را به اشتراک گذاشت.

۴- نرم افزارهای منبع باز و منبع بسته (Open Source and Closed Source Software):

در نرم افزارهای مدل منبع بسته، منبع نرم افزار برای عموم منتشر نشده است؛ در حالی که در نرم افزارهای منبع باز، کد منبع آن برای اصلاح و استفاده در دسترس است. نرم افزارهای منبع باز در قالب کد منبعشان در دسترس هستند و حق تغییر، بهبود و ارتقاء و بعضاً حق انتشار کد آن از طریق لیسانس های نرم افزار اعطا می شود. در جایی که نرم افزار برای عموم مردم تولید شده باشد به آن نرم افزار منبع باز اطلاق می شود؛ چه اینکه نرم افزار یاد شده توسط یک شرکت و یا توسط یک شخص تولید شده باشد.

۵- نرم افزارهای اختصاصی (Proprietary Software) :

در نرم افزارهای اختصاصی، حقوق قانونی منحصراً برای دارندۀ حق تکثیر باقی مانده و اکثر نرم افزارهای اختصاصی به صورت منبع بسته در دسترس قرار می گیرند.

این نوع نرم‌افزارها متعلق به یک شرکت یا شخص حقیقی است و استفاده از آن‌ها مستلزم خرید یا کسب مجوز بهره‌برداری از دارنده است. دسترسی به کدهای منبع و تغییر آن‌ها توسط کاربر در نرم‌افزارهای اختصاصی، امکان‌پذیر نیست. مطابق شرایط و ضوابط آنچه که « موافقتنامه مجوز بهره‌برداری کاربر نهایی» نامیده می‌شود، کاربران مجاز به تکثیر، به اشتراک گذاشتن، تغییر، توزیع مجدد یا مهندسی معکوس کدهای منبع نیستند.

برخی فروشندگان نرم افزار، کد منبع نرم افزارهای اختصاصی را با دسترسی محدود، میان مشتریان توزیع می کنند.نرم افزار اختصاصی به شکل نرم افزار مشروط یا نرم افزار معرف (Demoware) خواهد بودکه کاربران جهت استفاده از آنها وجهی را پرداخت نمی کنند، و فی الواقع ترکیبی از نرم افزارهای رایگان و مشروط هستند. اینگونه نرم افزارها مشتمل بر هزینۀ بسته بندی نیست، زیرا در قالب بسته بندی بازاری ارائه نمی شوند؛ اینگونه نرم افزارها به صورت اینترنتی یا در قالب های سخت افزارهای حامل که نیاز به بسته بندی تجاری مجزا ندارند، به مشتریان ارائه می شوند. با این وجود ممکن است برنامه نویسان از شما بخواهند تا مبلغ اندکی را جهت استحقاق دریافت نسخه های پشتیبان و کمکی، بپردازید.

۶- نرم افزارهای مشروط و نرم افزارهای جزئی : (Shareware and Retail Software)

در حالی که نرم افزارهای مشروط به عنوان نسخۀ آزمایشی به کاربران عرضه می شود، نرم افزارهای جزئی به کاربران نهایی فروخته می شوند. با افزایش دسترسی به نرم افزارهای مشروط و رایگان بر روی اینترنت، بازار نرم افزارهای جزئی تغییر می کند. طراحان و فروشندگان، شروع به ارائۀ نرم افزارهایشان جهت فروش بر روی اینترنت می کنند. مکرراً نرم افزارهای مشروط به عنوان نرم افزاری غیر فعال(crippleware)، که در آنها ابعاد اصلی نرم افزار عمل نمی کنند و پس از اتمام دورۀ آزمایش به طور کلی از کار می افتند. اگرچه نرم افزار های مشروط قالب های بسیار مشهوری هستند که در این قالب، نرم افزارهای جزئی کاملاً از این شهرت و تداول برخوردار نیست. برای مثال نرم افزار Microsoft office یک نرم افزار بسته بندی شدۀ جزئی است که می بایستی خریده شوند. نرم افزار های جزئی ممکن است به عنوان بستۀ تجهیزات اصلی تولید منتقل شوند (OEM) در حال حاضر طراحان نرم افزار، به تولید کنندگان بزرگ بر اساس یک قرارداد لیسانس یک نسخه از کپی نرم افزار را به ایشان تحویل می دهند تا قبل از خرید امکان نصب نرم افزار مزبور را بر روی دستگاه های رایانه خود نصب کنند. بنابراین در بسته های موسوم به (Box Package Form) یک نسخه کپی از نرم افزار مجوز دار از طریق نمایندگی های مجاز به مشتریان تحویل داده می شود.

۷- نرم افزار اختراعی و نرم افزار کپی رایتی : (Patent software and copy right software )

نرم افزار ازجهت این که تابع احکام کدام رژیم حمایتی حقوقی باشد قابل دسته بندی است. دو نظام حقوقی معروف و نسبتاً جا افتاده برای اموال غیر مادی وجود دارد که جنبه بین المللی نیز یافته و کنوانسیون های متعددی در خصوص آنها به تصویب رسیده است. نظام حق مولف یا کپی رایت و نظام حق اختراع. یکی از معمولترین نظام های پیشنهادی برای حمایت از پدیدآورندگان نرم افزار، نظام حق مولف است. برخی مشابهت ها بین یک اثر ادبی همانند کتاب و یک برنامه رایانه ای به خصوص در ابتدای عمر مهندسی نرم افزار که به شکل پیشرفتۀ کنونی مطرح نبود، سبب شد قوانین کپی رایت بسیاری از کشورها، طوری اصلاح شوند که از نرم افزارهای رایانه ای نیز همانند آثار ادبی حمایت شود. این در حالی است که تفاوت های در موضوع و نیز عدم تناسب احکام حق مولف با نرم افزار موجب شده است نظرها به نظام حقوق صنعتی(حق اختراع) معطوف شود و البته حق اختراع نیز کاملاً برای نرم افزارها مناسب نبوده و نقطه ضعف هایی بر آن بار می شود.

۸- نرم افزار مشاع و نرم فزار غیر مشاع :

هرگاه اشخاص متعدد در پدیدآوردن نرم افزار ، مشارکت داشته باشند، چنانچه سهم مشارکت هریک در پدیدآوردن نرم افزار مشخص باشد، حقوق مادی حاصل از آن به نسبت مشارکت به هریک تعلق می گیرد. در صورتی که کار یکایک آنان جدا و متمایز نباشد، اثر مشترک نامیده می شود و حقوق ناشی از آن، حق مشاع پدیدآورندگان است. البته باید خاطر نشان کرد که هریک از شرکا به تنهایی یا همه آنها به اتفاق می توانند در مورد نقض حقوق موضوع قوانین مربوطه به مراجع قضایی، مراجعه کنند.

۹- نرم افزار مکمل و نرم افزار سازگار :

یکی از حقوقی که همیشه در مورد نرم افزار و سایر آثار دارای حق مالکیت فکری مورد بحث و اختلاف نظر بوده است «حق تولید سازگار» است که در مورد آثار ادبی و هنری با عنوان تولید آثار اشتقاقی یا تلفیقی عنوان می‌شود. به زبان ساده، آثار اقتباسی آثاری هستند که ریشه در آثار قبلی دارند. اثر جدید اگر چه از نظر محتوا و شکل بیان دارای اصالت است اما برخی از عناصر را از اثر پیشین کسب کرده است. این امر در نرم افزار‌ها نیز بسیار رایج است. در برخی از نظام های حقوقی ، استفاده از نرم افزارهای دیگر برای ایجاد نرم افزارهای سازگار و مکمل که قابلیت ها و ظرفیت ها یا کاربری جدید ایجاد کند بلا مانع است و نقض حقوق پدیدآورنده نرم افزارهای دیگر محسوب نمی شود؛ مشروط بر اینکه پدیدآورنده نرم افزار سازگار و مکمل، رضایت کتبی پدیدآورندگان نرم افزارهایی که برای نخستین بار درآن کشور، تولید شده است را گرفته باشد.

۱۰- نرم افزارهای واسط و غیر واسط :

ماده ۴ قانون حمایت از پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای چنین مقرر داشته که :

« حقوق ناشی از آن بخش از نرم افزاری که به واسطه نرم افزارهای دیگر پدید می آید متعلق به دارنده حقوق نرم افزارهای واسط نیست».

منظور از واسط، آن چیزی است که میان یک نرم افزار با نرم افزار دیگر یا سخت افزار ارتباط ایجاد می‌کند زیرا یک نرم افزار به تنهایی کاری نمی‌تواند انجام دهد مگر اینکه از طریق واسط‌ها داده‌ها را بگیرد و از طریق سخت افزار در اختیار کاربر قرار دهد به عبارت دیگر اینکه کاربر چگونه از صفحه کلید یا صفحه نمایش با سخت افزار یا نرم افزار سیستم ارتباط بر قرار کند، به ماهیت آن جزء از برنامه بستگی دارد که واسط کاربر آن است.

اغلب دعاوی، ادعای کپی شدن بخشی از برنامه است که عمدتا شامل همین واسط‌ها است. اما نکته خاصی که در برخی آراء مورد توجه قرار گرفته است، محدودیت‌های اجباری است که در تولید نرم افزار جدید اتفاق می‌افتد. عوامل ثابتی که در این صنعت وجود دارد، خواه نا‌خواه منجر به شباهت برخی از بخش‌ها و ساختار‌ها می‌گردد زیرا مشخصات رایانه‌ای که به وسیله آن نرم افزار طراحی می‌شود، استانداردهای طراحی، تقاضاهای موجود در بازار و رویه‌های برنامه نویسی که به صورت عرف در آمده است، محدودیت‌هایی را در تنوع و تمایز محصول ایجاد کرده است.

همچنین در تعریف نرم افزارهای مذکور گفته اند، منظور از نرم افزارهای واسط یا رابط برنامه‌نویسی نرم‌افزار (به انگلیسی: Application Programming Interface یا API)‏ یا به صورت خلاصه رابط برنامه نویسی، رابط بین یک کتابخانه یا سیستم‌عامل و برنامه‌هایی است که از آن تقاضای سرویس می‌کنند.

رابط کارکردهایی را تعریف می‌کند که کتابخانه یا سیستم‌عامل می‌تواند ارائه دهد و مفهومی مجرد است. این کارکردها سپس در قالب یک نرم‌افزار یا کتابخانه پیاده‌سازی می‌شوند. به عبارت ساده‌تر، رابط برنامه‌نویسی مجموعه توابعی است که یک برنامه می‌تواند از یک برنامه دیگر فرا بخواند.

برای مثال مایکروسافت برای APIهای ویندوز مرجع‌هایی استاندارد دارد که با استفاده از آنها برنامه‌نویسان می‌توانند از قابلیت‌ها و سرویس‌های سیستم‌عامل در توسعه و نوشتن برنامه‌های کاربردی خود استفاده کنند.

همان‌طور که می بینیم از جهت حقوقی، نرم افزارهای واسط، نمی توانند مورد حمایت مضاعف واقع شده و به مناسبت تولید هر نرم افزار، مورد حمایت قرار گیرند.

نتیجه گیری :

آنچه در سطور بالا آمد چشم اندازی از اقسام عمده نرم افزارها و نحوه توزیع آنها بود . امروزه نرم افزارهای رایانه ای به صورت گسترده متداول بوده و تصور رایانه ها بدون نرم افزار ها غیر ممکن است

و بدون نرم افزارها امکان استفاده از رایانه بدین سهولت وجود نخواهد داشت.

آنچه درخصوص رایانه ها جالب توجه است این است که آنها زبان مخصوص به خودشان را داشته و همچنین راه های مخصوص به خودشان را برای برقراری ارتباط با انسان دارند. به علاوه اینکه ابزار آنها برای برقراری ارتباط شامل انواع مختلف نرم افزار می شود.

لازم به ذکر است شناخت هرچه بیشتر انواع و اجزاء نرم افزارها از جهت فنی و علمی، به جهت موضوع شناسی دقیق تر، سبب افزایش سطح کیفی و کارآمد تر شدن حمایت های حقوقی از این پدیدۀ پیچیده و پر کاربرد معاصر، خواهد شد.

اگر فردی نرم‌افزاری ابداع کرده است و فکر می‌کند وی دارای شرایط یک اختراع نرم‌افزاری است باید برای بررسی محصولات نرم‌افزاری خود، مراحل زیر را به ترتیب طی کند

متقاضی که مدعی است نرم‌افزار وی اختراع است می‌بایست ابتدا به پورتال اداره مالکیت صنعتی (iripo.ssaa.ir) مراجعه کرده و اقدامات لازم را انجام دهد…

الف – متقاضی باید توجه داشته باشد که اخذ تایید فنی برای ثبت نرم‌افزار با اخذ تایید فنی ثبت اختراع متفاوت است. در مورد نخست نرم‌افزار پس از ثبت تحت حمایت قانون کپی‌رایت قرار می‌گیرد و مدت‌زمان انجام آن کوتاه‌تر از اخذ تأییدیه ثبت اختراع است.

ب – متقاضی با مراجعه به سایت اداره مالکیت صنعتی و سپری کردن تشریفات اولیه  بررسی پرونده نرم‌افزار و صدور نامه استعلام از مرجع شورای انفورماتیک  و رویت آن از طریق خلاصه پرونده  پورتال مالکیت و پیگیری نامه استعلام از شورای عالی انفورماتیک و مراجعه به سایت شورای انفورماتیک

ج – CD مدارکی را متقاضی باید به دبیرخانه شورای عالی انفورماتیک ارائه کند عبارت است از:

۱- تکمیل و چاپ فرم ۴ صفحه‌ای مربوط به ثبت اختراع و امضای آن توسط متقاضی (فرم مربوطه در بخش ثبت اختراع، فرم‌های مربوطه، سایت شورای عالی انفورماتیک کشور موجود است)

۲- اسکن کلیه مدارکی که به‌صورت فیزیکی (کاغذی) برای بررسی به دبیرخانه شورای عالی انفورماتیک ارسال

می‌شود + اسکن اظهارنامه‌ای که از روی سایت چاپ گرفته شده است.

۳- اسکن تأییدیه مراکز یا سازمان‌هایی که نرم‌افزار به آن‌ها ارائه‌شده و مورد تایید آن‌ها بوده است (چنانچه وجود دارد)

۴- تهیه رزومه یا CV مربوط به متقاضیان به انضمام معرفی اساتید صاحب‌نظر در حوزه مربوط به نرم‌افزار

۵- چنانچه نرم‌افزار جزیی از سخت‌افزار است، تهیه فایل پاورپوینت برای شرح نرم‌افزار

۶- تهیه ۶ نسخه واحد از Cd  حاوی نرم‌افزار موردادعا + فایل‌های آیتم‌های ۲ الی ۵ جدول + ادعانامه، اظهارنامه، شرح یا توصیف اختراع  + نرم‌افزارهای لازم برای راه‌اندازی نرم‌افزار موردادعا

۷- نوشتن مشخصات فرد (نام و نام خانوادگی) و نام نرم‌افزار روی هر شش Cd

۸- ارائه قفل سخت‌افزاری

نکته حایز اهمیت این‌که اشخاص حقوقی متقاضی دریافت مجوز «فعالیت‌های فرهنگی دیجیتال» جهت ثبت یا انتشار نرم‌افزار خود و نیز جهت صدور  مجوز بسته‌های نرم‌افزاری رایانه‌ای می‌باید به مرکز فناوری‌های اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال (سرآمد) مراجعه و نرم‌افزار خود را در سامانه ثبت نرم‌افزار به شرح ذیل ثبت نماید:

فرآیند ثبت نرم‌افزار در سامانه سرآمد

جهت اقدام ابتدا به سامانه ثبت و صدور شناسنامه نرم‌افزار

واردشده و فرم الکترونیکی «درخواست رمز عبور» را تکمیل نموده و ارسال می‌نماییم.

شایان‌ذکر است که هر متقاضی دارای نقش نماینده در سیستم ثبت نرم‌افزارها خواهد بود.

ثبت اختراع نرم افزار

عبارت «درخواست رمز عبور» را انتخاب نموده و فرم ظاهر شده را با توجه به متن راهنمای موجود تکمیل و تایید نموده و در وارد اطلاعات خصوصا آدرس ایمیل دقت نمایید تا کلمه و رمز عبور به آدرس صحیح شما ارسال گردد زیرا ایمیل‌ها به آدرس نامعتبر ارسال نمی‌شود

ثبت نرم‌افزار

در مرحله اول با انتخاب منوی «لیست نرم‌افزارها » اطلاعات نرم‌افزارهای موردنظر خود را درج می‌کنیم.

ثبت نرم‌افزار

در مرحله‌ی دوم با انتخاب منوی «لیست درخواستها»، مجوزهای درخواستی برای نرم‌افزارهای خود را ایجاد کرده و به دبیرخانه/ناشر ارسال می‌نماییم.

ثبت نرم‌افزار

شایان‌ذکر است که درخواست‌های ایجادشده توسط نماینده درصورتی‌که گواهی ثبت باشد مستقیما به دبیرخانه و اگر درخواست پروانه انتشار یا مجوز تکثیر باشد به یک ناشر دیجیتال ارسال می‌شود.

نکته: به آثار تولید داخل دو مجوز «گواهی ثبت» و «پروانه انتشار» تعلق می‌گیرد.

حقوق ناشی از ثبت نرم‌افزار

ماده ۱- حق نشر، عرضه، اجرا و حق بهره‌برداری مادی و معنوی نرم‌افزار رایانه‌ای متعلق به پدیدآورنده آن است. نحوه تدوین و ارائه داده‌ها در محیط قابل‌پردازش رایانه‌ای نیز مشمول احکام نرم‌افزار خواهد بود. مدت حقوق مادی سی (۳۰) سال از تاریخ پدیدآوردن نرم‌افزار و مدت حقوق معنوی نامحدود است.

ماده ۲- در صورت وجود شرایط مقرر در قانون ثبت علائم و اختراعات، نرم‌افزار به‌عنوان اختراع شناخته می‌شود، آئین‌نامه مربوط به این ماده به تصویب هیئت‌وزیران خواهد رسید.


ماده ۳-
نام، عنوان و نشانه ویژه‌ای که معرف نرم‌افزار است از حمایت این قانون برخوردار است و هیچ‌کس نمی‌تواند آن‌ها را برای نرم‌افزار دیگری از همان نوع یا مانند آن به ترتیبی که القای شبهه کند بکار برد در غیر این صورت به مجازات مقرر در ماده (۱۳) این قانون محکوم خواهد شد.


ماده ۴-
حقوق ناشی از آن بخش از نرم‌افزاری که به‌واسطه نرم‌افزارهای دیگر پدید می‌آید متعلق به دارنده حقوق نرم‌افزارهای واسط نیست.


ماده ۵-
پدیدآوردن نرم‌افزارهای مکمل و سازگار با دیگر نرم‌افزارها با رعایت حقوق مادی نرم‌افزارهای اولیه مجاز است.


ماده ۶-
پدیدآوردن نرم‌افزارها ممکن است ناشی از استخدام و یا قرارداد باشد در این صورت:

الف- باید نام پدیدآورنده توسط متقاضی ثبت به مراجع یادشده در این قانون به‌منظور صدور گواهی ثبت، اعلام شود.

ب – اگر هدف از استخدام یا انعقاد قرارداد، پدیدآوردن نرم‌افزار موردنظر بوده و یا پدیدآوردن آن جزء موضوع قرارداد باشد، حقوق مادی مربوط و حق تغییر و توسعه نرم‌افزار متعلق به استخدام‌کننده یا کارفرما است، مگر اینکه در قرارداد به‌صورت دیگری پیش‌بینی‌شده باشد.


ماده ۷-
تهیه نسخه‌های پشتیبان و همچنین تکثیر نرم‌افزاری که به طریق مجاز برای استفاده شخصی تهیه شده است چنانچه به‌طور همزمان مورداستفاده قرار نگیرد، بلامانع است.


ماده ۸-
ثبت نرم‌افزارهای موضوع مواد (۱) و (۲) این قانون پس از صدور تأییدیه فنی توسط شورای عالی انفورماتیک حسب مورد توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و یا مرجع ثبت شرکت‌ها انجام می‌پذیرد.


ماده ۹-
دعوای نقض حقوق موردحمایت این قانون، در صورتی در مراجع قضایی مسموع است که پیش از اقامه دعوی، تأییدیه فنی یادشده در ماده (۸) این قانون صادر شده باشد. در مورد حق اختراع، علاوه بر تأییدیه مزبور، تقاضای ثبت نیز باید به مرجع ذی‌ربط تسلیم شده باشد.


ماده ۱۰-
برای صدور تأییدیه فنی موضوع ماده (۸) در مورد نرم‌افزارهایی که پدیدآورنده آن مدعی اختراع بودن آن است، کمیته‌ای به نامه «کمیته حق اختراع» زیر نظر شورای عالی انفورماتیک تشکیل می‌شود. اعضای این کمیته مرکب از سه کارشناس ارشد نرم‌افزار به‌عنوان نمایندگان شورای عالی انفورماتیک، نماینده سازمان ثبت‌اسناد و املاک کشور و یک کارشناس حقوقی به انتخاب شورای عالی انفورماتیک خواهد بود.


ماده ۱۱-
شورا مکلف است از صدور تأییدیه فنی برای نرم‌افزارهایی که به تشخیص وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خلاف اخلاق اسلامی و عفت عمومی و سلامت شخصیت کودکان و نوجوانان باشند خودداری کند. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید ظرف دو هفته راجع به استعلام کتبی شورای عالی انفورماتیک اعلام نظر کند.


ماده ۱۲-
به‌منظور حمایت عملی از حقوق یاد شده در این قانون، نظم بخشی و ساماندهی فعالیت‌های تجاری رایانه‌ای مجاز، نظام صنفی رایانه‌ای توسط اعضای صنف یاد شده تحت نظارت شورا به وجود خواهد آمد. مجازات مربوط به تخلفات صنفی مربوط، برابر مجازات جرایم یاد شده در لایحه قانونی امور صنفی – مصوب ۱۳/۴/۱۳۵۹ و اصلاحیه‌های آن – خواهد بود.


ماده ۱۳-
هر کس حقوق موردحمایت این قانون را نقض نماید علاوه بر جبران خسارت به حبس از نودویک روز تا شش ماه و جزای نقدی از ده میلیون (۱۰۰۰۰۰۰۰) تا پنجاه میلیون (۵۰۰۰۰۰۰۰) ریال محکوم می‌گردد.

تبصره – خسارات شاکی خصوصی از اموال شخص مرتکب جرم جبران می‌شود.


ماده ۱۴-
شاکی خصوصی می‌توان تقاضا کند مفاد حکم دادگاه در یکی از روزنامه‌ها با انتخاب و هزینه او آگهی شود.


ماده ۱۵-
رسیدگی جرم مذکور در ماده (۱۳) با شکایـت شاکی خصوصی آغاز و با گذشت او موقوف می‌شود.


ماده ۱۶-
حقوق مذکور در ماده (۱) در صورتی موردحمایت این قانون خواهد بود که موضوع برای نخستین بار در ایران تولید و توزیع شده باشد.

سوالات متداول:

منظور از ثبت و نشر چیست؟

ثبت: عبارت است از ارائه درخواست جهت دریافت “گواهی ثبت” که همان سند مالکیت مادی و معنوی اثر می باشد.

نشر: عبارت است از قراردادن نرم افزار جهت استفاده عموم افراد جامعه اعم از اینکه بر روی یکی از حاملهای رایانه ای  تکثیر شده یا به منظور فوق در محیط های رایانه ای قابل استفاده برای دیگران قرار داده شود.

در حال حاضر نشر نرم افزارها برای متقاضیان حقیقی یا حقوقی فقط از طریق انتخاب یکی از ناشرین دیجیتال امکان پذیر می باشد(برای دریافت لیست ناشران دیجیتال فعال مورد تایید این مرکز به صفحه اصلی  سایت مراجعه نمایید).

 

منظور از نقش اشخاص حقیقی یا حقوقی در این سامانه چیست؟

در این سامانه برای اشخاص با توجه به مسئولیت آنان در روند تولید یا تهیه و ثبت و نشر آثار نقشهایی تعریف شده است. جهت رویت نقشها اینجا را ببینید.

 

نقش ناشران دیجیتال در فرآیند ثبت و نشر آثار چیست؟

اشخاص حقوقی که از واحد” امور فعالیتهای فرهنگی دیجیتال” این مرکز مجوز فعالیت دریافت کرده اند به عنوان ناشران دیجیتال شناخته می شوند. متقاضیان انتشار آثار، باید توسط این اشخاص فرآیندهای مرتبط (دریافت پروانه انتشار،مجوز تکثیر،شرکت در جشنواره ها و ….) را انجام دهند.

 

تاییدیه فنی چیست و چگونه می توان دریافت نمود؟

جهت دریافت گواهی ثبت ارائه برگه تاییدیه فنی نرم افزار که توسط شورای عالی انفورماتیک صادر می شود ضروریست لذا جهت اقدام به وب سایت زیر مراجعه نمایید:

            www.shci.ir 

فایل تعهد نامه چیست؟

نمایندگان پس از ارسال درخواست خود به دبیرخانه/ناشر این فایل را از صفحه شخصی خود دریافت نموده و ذخیره می کنند و پس از چاپ و مطالعه، آن را مهر و امضا نموده و همراه مدارک و آثار نرم افزاری به دبیرخانه ارائه می دهند.

 

نماینده چه نقشی در این سامانه دارد؟

شخص نماینده که می تواند حقیقی یا حقوقی باشد به عنوان رابط بین دست اندرکاران اثر و دبیرخانه یا دست اندرکاران  اثر و ناشر آن تعریف شده است.

دست اندرکاران آثار می توانند نماینده شوند، به عبارتی یک شخص می تواند هم نماینده باشد  و هم دست اندرکار یا دو شخص متفاوت این نقشها را برعهده گیرند.

 

اطلاعات نماینده را چگونه می توان تغییر داد؟

برخی از اطلاعات نماینده را میتوان در فرمهای دست اندرکاران حقیقی و حقوقی تغییر داد(در صورت استفاده از گزینه بارگزاری اطلاعات نماینده) و برخی دیگر با هماهنگی دبیرخانه قابل تغییر می باشند.

 

دست اندر کاران چه اشخاصی هستند؟

اشخاصی که در روند تهیه و یا تولید نرم افزار نقش داشته اند مانند: پدیدآور (برنامه نویس، گرافیست،طراح و تحلیلگر) ، مالک، تهیه کننده یا مجری.

 

هزینه ثبت چقدر است و به چه حسابی واریزمی شود؟

مدارک مورد نیاز برای شروع  فرآیند ثبت چیست؟

مدارک و آثار مورد نیاز برای ارسال به دبیرخانه ثبت نرم افزار در فایل تعهد نامه درج شده است. متقاضیان ثبت می توانند  پس از ارسال الکترونیکی درخواست به دبیرخانه فایل را با انتخاب دکمه “دریافت تعهدنامه”دریافت کنند و  چنانچه درخواست پروانه انتشار و یا مجوز تکثیر باشد، پس از ارسال الکترونیکی درخواست به ناشران دیجیتال از طریق ایشان می توانندفایل را دریافت کنند.

 

فایل تصویر شخص حقیقی و آرم  شخص حقوقی را چگونه می توان تغییر داد؟

به راهنمایی  صفحه دست اندرکاران حقیقی و حقوقی در صفحه شخصی خود مراجعه نمایید.

 

منظور از صفحه شخصی در سایت چیست؟

به هر متقاضی که درخواست ثبت نرم افزار  خود را دارد کلمه و رمز عبور  اختصاصی داده می شود تا با استفاده از این گذر واژه ها به صفحاتی از سایت وارد شوند که اطلاعات درج شده در آن کاملا اختصاصی می باشد.

 

محتوای دیجیتال چیست ؟

به داده های دیجیتال که دارای نرم افزار مستقل به خود جهت اجرا برروی رایانه نمی باشند، محتوای دیجیتال گفته می شود.

 

محتوای دیجیتال شامل چه دسته محصولاتی می شود ؟

محتواهای در دسته بندی های ذیل در این مرکز با عنوان محتوای دیجیتال شناخته می شود :

۱-فایلهای صوتی

نمونه پسوندهای (Wav,MP3,OGG ,WMA,RA,RAM,RM,MID,…)]قطعات کوتاه موسیقی – داستانهای گویا – سخنرانی و …[

۲-فایلهای تصویری (فیلم)

نمونه پسوندهای (MPG,AVI,DAT,…) ]فیلم مستند – مداحی – سخنرانی و…[

۳-فایلهای متنی

نمونه پسوندهای (TXT,DOC,PDF,…)

۴-فایلهای تصویری ثابت (عکس)

نمونه پسوندهای (BMP,JPG,GIF,TIF,PSD,CDR,…)

۵-فایلهای سیستمی

نمونه پسوندهای فایلهای غیر اجرایی (DLL,c#,VB.NET,DAT) به جز فایل های (EXE,BAT) موبایل

 

سامانه ی برخط چیست ؟

هر سامانه ای که امکان قراردادن محتواي ديجيتال در معرض دسترس عمـوم و يا بيش از يک هزار مخاطب مشخص يا نا مشخص از طريق بستر شبکه را فراهم می آورد.

 

محتوای سامانه ی برخط  شامل چه نوع محصولاتی می شود؟

محصولاتی نظير شبکه گسترده جهانيWord wide Web، شبکه هاي محليInteranet، شبکه هاي مبتني بر فناوري بلوتوث، شبکه هاي تلفن ثابت و همراه IN، و رسانه برخط پیام ده Sms Senderرا شامل می شود.

 

من وارد کننده نرم افزارهای اوریجینال هستم  برای ثبت آثار باید چکار کنم؟

با توجه به عدم عضویت جمهوری اسلامی ایران به سازمان تجارت جهانی WTO امکان ثبت این آثار و ایفای حقوق طبق قوانین فعلی مقدور نمی باشد.

لذا کلیه آثار نرم افزاری خارجی قابل عرضه و فروش در کشور می بایست مجوز تکثیر نرم افزار های خارجی را از وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی اخذ نمایند.

 

محصولات من ترکیبی از سخت افزار و نرم افزار هستند برای ثبت چه کارهایی باید انجام دهم؟

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی متولی ثبت و صدور شناسنامه آثار نرم افزاری تولید داخل در کشور می باشد و باید همانگونه که عرضه می شود تحویل دبیرخانه گردد. جهت ثبت سخت افزاری که مالکیت آن متعلق به متقاضیان می باشد، به اداره کل ثبت شرکت ها و مالکیت صنعتی مراجعه نمایند.

 

ضوابط مرکز در خصوص تولید نرم افزار را از کجا می شود دریافت نمود؟

در خصوص ضوابط می توانید به صورت حضوری به آدرس مرکز توسعه فناوری اطلاعات خ سمیه روبروی برج سپهر مراجعه نمایند.(بزودی بر روی سامانه در خصوص ضوابط تولید اطلاعاتی قرارداده خواهد شد)

 

ضوابط فایلهای روی حامل و روی بسته را از کجا می شود دریافت کرد؟

رعایت دستور العمل خط و زبان فارسی الزامی است. در روی حامل، بسته یا صفحه اول نرم افزار  فضای متن فارسی باید حداقل یک و نیم برابر متون خارجی باشد.

 

مدارک را چگونه باید آماده سازی و ارسال کنم؟

ارجاع به برگه های تعهد نامه شود(فایل حاوی این برگه ها پس از ارسال درخواست از منوی درخواست به ناشر/دبیرخانه قابل دریافت است).

 

شماره های تماس واحد های مختلف سازمان را جهت پیگیری امور از کجا دریافت کنیم؟

نشانی مرکز: تهران، خیابان سمیه، روبروی برج سپهر، مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال واحد دبیرخانه

تلفن  : ۴-۸۸۸۴۶۹۶۰

 

منظور از تعلیق  چیست؟

آثار نرم افزاری که در واحد های بررسی مشروط به اصلاح نرم افزار می باشند، پس از اعلان  ابلاغیه(ارسال به  صفحه شخصی متقاضیان) در صورت عدم اصلاح و تحویل در مهلت های مقرر، به صورت سیستمی از فرآیند بررسی خارج می شوند که قابل بازگشت نیست.

در این حالت می بایست نرم افزار دوباره در سامانه ثبت و کدپیگیری جدید دریافت نماید و مبالغ واریز شده نیز مجددا اخذ می گردد.