• info@yazdsabt.com
  • تماس با ما: کارشناسان :09120535121-09124503070 | شماره دفترمرکزی: 03538206928
  • صفاییه ، میدان نعل اسبی ، ابتدای بلوار پروفسور حسابی موسسه حقوقی بیان ، طبقه سوم
0 آیتم - تومان
  • سبد خرید شما خالی است.

ثبت طرح صنعتی

طرح صنعتی چیست؟

 

 

 

طرح صنعتی (industrial design) یکی از اموال فکری است. حقوق مالکیت فکری به حقوقی اطلاق می‌شود که به حمایت از اموال غیرفیزیکی و فکری نظیر اختراع و کپی رایت می‌پردازد.

آیا می دانستید اگر طرح جدیدی برای محصولات تولیدی خود ایجاد کرده اید قبل از افشا باید ثبت نمائید؟

آیا می دانستید اگر بسته بندی منحصر به فردی ابداع کرده اید قبل از افشا باید آنرا ثبت نمائید؟

در زبان معمول، طرح صنعتی معمولا به شکل و ظاهر کلی یک کالا اشاره دارد اما در لسان حقوق مالکیت فکری طرح صنعتی خصوصیات مربوط به شکل و ساختار، و یا نقش و تزئینات به کار رفته در یک کالا به واسطه یک فرایند صنعتی است که در کالای خاتمه یافته ایجاد چشم نوازی و جذابیت کند.
بنابر این به عنوان یک قاعده کلی، طرح صنعتی متشکل است از:

۱-     ویژگی های سه بعدی مانند شکل یک کالا

۲-     ویژگی های دو بعدی مانند تزئینات، خطوط یا رنگ های به کار رفته در یک کالا

۳-     ترکیبی از موارد فوق

پس هر تغییر در شکل ظاهر یا نوع بسته بندی که باعث زیبا شدن محصول تولیدی شما گردید و یا باعث جذابیت محصولات شما  برای مصرف کننده می گردد قبل از افشا، بهتر است ثبت نمایید تا جلو سو استفاده رقبای خارجی و داخلی در بازارهای هدف گرفته شود.با ثبت طرح صنعتی شما می توانید به راحتی جلو و واردات یک محصول که تقلیدی از طرح تولیدی ثبت شده شما است را بگیرید.

طرح صنعتی دایره وسیعی از محصولات صنعتی، خانگی ، اداری، ورزشی ، صنایع دستی، اسباب بازی ، مبلمان اداری ، لوازم برقی، خودرو و قطعات آن، ابزار های فنی و پزشکی بهداشتی ، اقلام لوکس، تزئینی ، منسوجات ، فرش و لباس گرفته تا ظروف آشپزخانه و پلاستیکی و حتی بسته بندی طیف وسیعی از محصولات نیز در حوزه طرح صنعتی می باشد. از اینرو و وفق ماده ۲۰ قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی علائم تجاری مصوب ۱۳۸۶ هرگونه ترکیب خطوط یا رنگها و هرگونه شکل سه بعدی یا خطوط، رنگها و یا بدون آن به گونه ای که ترکیب یا شکل یک فرآورده صنعتی یا محصول از صنایع دستی را تغییر دهد طرح صنعتی است”. در ضمن طرح صنعتی تنها دسترسی به یک نتیجه فنی بدون تغییرشکل ظاهری مشمول حمایت از این قانون نمی شود.

 

به تعبیری دیگر طرح صنعتی معمولاً به شکل و ظاهر کلی یک محصول اشاره دارد و ویژگی های فنی یا عملکردی آن بدون در نظر گرفتن ماهیت زیبایی آن تحت حمایت قانون نمی باشد .
ویژگی‌های طرح صنعتی

پیش از هر چیز طرح صنعتی باید کاربرد صنعتی داشته باشد؛ یعنی در همه‌ی صنعت‌ها، قابلیت استفاده و کارکرد داشته باشد و مشکل و مسئله­‌ای را برطرف کند؛
ویژگی مهم دیگر طرح صنعتی، جنبه‌ی هنری و زیبایی‌­شناختی آن است. درست است که طرح صنعتی باید در صنعت و فن کارکرد داشته باشد؛ اما باید ترکیب یا شکل ظاهری محصول را نیز تغییر دهد؛ به این ترتیب طرحی که صرفاً جنبه‌ی فنی و کاربردی داشته باشد، طرح صنعتی محسوب نخواهد شد، به همین نحو، طرحی که تنها جنبه‌ی زیبایی ظاهری داشته باشد و در صنعت کارکردی نداشته باشد هم طرح صنعتی نیست. طرح صنعتی درواقع آمیزه­‌ای از هنر و صنعت است؛
طرح صنعتی‌ می‌تواند در صنایع مختلف کارکردهای متنوع داشته باشد. از طراحی قطعات خودرو گرفته تا طراحی ظروف چینی و یک‌بارمصرف، همگی‌ می‌توانند در قالب طرح صنعتی شناخته شوند. تغییر در ظاهر سپر خودروی سمند به‌نحوی که هم آسیب‌پذیری خودرو را کاهش دهد و هم موجب تغییر در موقعیت ظاهری سپر و جلوبندی خودرو شود،‌ می‌تواند طرح صنعتی محسوب شود. طراحی‌‌های متنوع و متفاوت روی ظروف چینی و بلور هم‌ می‌تواند طرح صنعتی محسوب شود.

طرح صنعتی نیز مانند سایر اموال فکری در حقوق مالکیت صنعتی، در صورتی به رسمیت شناخته‌ می‌شود که ثبت شده باشد.

حقوق مالکیت صنعتی برای استفاده از اموال فکری خود به افراد حق انحصاری‌ می‌دهد؛ به این معنا که اگر شما اختراع یا طرح صنعتی داشته باشید، تنها و تنها شما حق استفاده از آن را دارید و هرگونه استفاده‌ی دیگران، بدون مجوز شما،‌ می‌تواند به‌راحتی مورد پیگرد قانونی قرار گیرد؛ با این وجود، شما زمانی از این حق انحصاری برخوردار خواهید شد که اختراع یا طرح صنعتی شما، مراحل و تشریفات اداری خاصی را طی کرده باشد و به نام شما ثبت شده باشد.
آیا هر طرحی قابل‌ثبت است؟

گفته شد طرح صنعتی باید کاربرد صنعتی و نیز جنبه‌ی زیبایی­‌شناختی داشته باشد؛ اما علاوه بر آن، برای اینکه بتوانید طرحی را به نام خود ثبت کنید، طرحتان باید جدید و اصیل باشد؛ یعنی قبلاً کسی آن طرح را ثبت نکرده باشد یا حتی از آن استفاده نکرده باشد و طرح، محصولِ تلاش و خلاقیت ذهنی خود شما باشد؛ به این ترتیب اگر طرح شما هریک از این ویژگی‌‌ها را نداشته باشد، قابلیت ثبت هم نخواهد داشت و حقوقی هم به شما تعلق نخواهد نگرفت.

اگر طرحی همه‌ی ویژگی‌‌های مدنظر را دارا باشد و با رعایت تشریفات قانونی ثبت هم بشود، برای دارنده‌ی خود، حقوقی را به‌دنبال خواهد داشت. از مهم‌ترینِ این حقوق، حق انحصاری ساخت، فروش و واردکردن اقلام و محصولات حاوی آن طرح صنعتی است.
نحوه ثبت طرح صنعتی

برای ثبت طرح صنعتی باید به پایگاه اینترنتی اداره‌ی مالکیت صنعتی (http://iripo.ssaa.ir/) مراجعه شود. همانند ثبت اختراع و علائم تجاری، درحال‌حاضر همه‌ی مراحل ثبت طرح صنعتی نیز به‌صورت اینترنتی انجام‌ می‌گیرد و به مراجعه‌ی حضوری به مراکز نیازی نیست. در این پایگاه توضیحاتی درخصوص مراحل ثبت طرح صنعتی و اطلاعات موردنیاز آن ارائه شده است.

مانند سایر اموال فکری، حمایت از حقوق طرح صنعتی هم موقت است. در صورت موفق‌شدن پروسه‌ی ثبت، به متقاضی برای یک دوره‌ی پنج‌ساله حق انحصاری اعطا خواهد شد. این دوره برای دو دوره‌ی پنج‌ساله‌ی دیگر (مجموعاً پانزده سال) قابل‌تمدید است.